Historie Arcen:

Onderstaand informatie is een selectie uit het boek:
“Een bloemlezing uit de geschiedenis der dorpen Arcen, Lomm en Velden.”
Gemaakt door de Stichting Heemkunde Arcen-1997.

Voor de jaartelling: Koepelgrafbouwers op de Hamert.

Voor de jaartelling: Gallo–Germaanse grafheuvels op de Hamert en in Arcen.

Begin jaartelling: Vrijwel zeker hebben de Romeinen op de plaats van het huidige Arcen een nederzetting c.q. versterking opgericht. Hiermee is Arcen op de kaart verschenen. Uit de naam van af te leiden dat het vermoedelijk een burcht (Arx) betrof.

250:    De Franken vestigen zich in de streek.

450:    De Franken maken definitief een eind aan de Romeinse overheersing.

750: Het hele Maasdal was “bekeerd”, en overal verschenen de eerste kerkjes.

814-900: De Noormannen kwamen met hun drakenschepen over de Maas en zaaiden dood en verderf in de plaatsen aan de oevers.

Vroege middeleeuwen: Arcen behoorde toe aan het Territorium van Straelen. In 1064 werd het door Gravin Irmentrudis geschonken aan de Abdij van Siegburg.

1330:  Arcen scheidde zich af van Straelen werd een afzonderlijke Heerlijkheid. Deze werd toebedeeld aan de Gebroeders van Bueren. Vervolgens (door huwelijk en vererving) zwaaiden de Hertogen van het Graafschap Gelder (tot 1543) de scepter over Arcen.

1450: De Kerk van Arcen wordt uitgebreid en bouw van het Klooster St. Barbara’s Weerd.

1470-1510: De streek wordt geteisterd door de Bourgondische troepen.

1498: Bezetting van het huis Arcen door de Bourgondische troepen.

Medio 1500: De Watermolen bij het oude huis wordt door Bourgondische troepen verwoest, of in brand gestoken. Hierdoor is wellicht de naam van de straat “Brandemolen” ontstaan.

1510: Begin van de bouw van het Nieuwe Huys en de nieuwe Watermolen.

1511: Margaretha van Oostenrijk neemt Arcen in en verwoest daarbij bijna heel Arcen.

1543: Verdrag van Venlo. Het Hertogdom Gelre moet afgestaan worden aan Karel V.

1544: Karel V (koning van Spanje) wordt Soeverein.

1568: Begin van de 80 jarige oorlog. Arcen e.o. was toen een gebied wat regelmatig van bezetter veranderde. De bewoners hebben hierbij veel leed geleden. Het maakte niet uit of ze hierbij bezet werden door de Spanjaarden of door de Staatsen. Enkele gebeurtenissen uit deze oorlog:         

1579 verwoesting van de kerk van Arcen door de Staatsen.

1579: De pestepidemie eist veel doden.

1586 plat branden van het klooster St. Barbara’s Weerd ook door de Staatsen. Vervolgens word Arcen ingenomen door de Spanjaarden en worden de Staatsen opgeknoopt.

1589: Nu valt Arcen wederom in de handen van de Staatsen.

1592: De Spaanse hopman Nicolaas Punder bezet Arcen.

1611: Grote brand van Arcen.

1626: In september werd begonnen met de aanleg van Fossa Eugeniana. Tot 1632 waren er vervolgens veel Spaanse huurlingen in Arcen en Lingsfort.

1632: Verovering van Arcen door de Staatse troepen (Tocht langs de Maas).

1635: De Spanjaarden op hun beurt nemen Arcen weer in.

1635 Zomer: Wederom teistert een pestepidemie de bewoners van Arcen.

1635 December: verovering van de Schanstoren door de Staatsen en de afbraak van het fort daarna. De resten van de Schanstoren zijn nu nog zichtbaar.

1637: Spaanse troepen bezetten (tot grote vreugde) Venlo

1646: Totale verwoesting van het Huys Arssen door de Staatsen.

1648: Vrede van Munster (einde van de 80 jarige oorlog). Het Overkwartier blijft in Spaanse handen. Het blijft echter voorlopig nog wel zeer onrustig..

1651: Er wordt een begin gemaakt met de bouw van het Nieuwe Kasteel door Marcelis van Gelder.

1676: Dysenterie-epidemie. 27 Arcenaren vinden de dood. Een van hen is Marcelis van Gelder.

1679: In de Arcense Kerk bevindt zich een altaar van het St. Sebastianus-broederschap. Dit Broederschap bestaat nog tot op de dag van vandaag.

1681: Een grote brand teistert Arcen wederom. De Kerk wordt direct hersteld. De pastorie en de school worden in 1697 pas herbouwd.

1702: De Pruisen bezetten Arcen en wordt geregeerd vanuit Berlijn.

1713: Vrede van Utrecht. Tevens het jaar dat de Tiendschuur bij het Kasteel werd gebouwd.

1720: Op 20 April wordt Arcen wederom getroffen door een grote brand.

1756-1763: Zevenjarige oorlog. Bezetting door Oostenrijkse en Franse troepen.

1779: Wederom een epidemie die Arcen treft. Ditmaal pokken en dysenterie.

1779: De Heerlijkheid Arcen wordt door Otto Julius van Gelder verkocht aan zijn neef Baron von Wijmar.

1780-1790: Werd er driftig verbouwd in het Kasteel van Arcen.

1792: De Franse revolutionaire legers doen hun eerste invallen. Een jaar later slaan de Pruissisch-Oostenrijkse troepen weer terug, maar kunnen uiteindelijk niet voorkomen dat in 1794 Arcen toch weer door de Fransen wordt bezet.

1795: Dysenterie-epidemie. Een jaar later wordt Arcen hier nogmaals door getroffen.

1801: Arcen wordt, samen met het hele gebied tussen Rijn en Maas, ingelijfd bij Frankrijk.

1814: Einde van de Franse tijd. Arcen wordt ingedeeld bij het departement van Nederrijn.

1815: Arcen wordt ingedeeld bij Nederland (Congres van Wenen). De grens tussen Nederland en Pruisen wordt vastgesteld op 800 Rijnlandse roeden vanaf de Maas. (Oftewel een kanonsschot ver)

1816: oprichting van de gemeente Arcen en Velden. Dit jaar wordt Arcen ook weer getroffen door een grote brand.

1820: Door hoog water en zware ijsgang wordt veel schade veroorzaakt in Arcen.

1830: Belgische opstand. Limburg sluit zich bij de Belgen aan. Hierdoor zijn de inwoners van Arcen tot 1839 Belgen.

1850: In februari zorgt de Maas voor een watersnoodramp.

1867: bouw van het gemeentehuis.

1876: het Kasteel van Arcen wordt door Franz Hubert von Dalwigk-Lichtenfels verkocht aan de Rijksgraaf Levin Wolff Metternich.

1889: Koning Willem III verleent aan Arcen en Velden een gemeentewapen.

1911: Klein Vink wordt door de Paters van Marianhill gekocht. Zij beginnen er een klooster.

1913: Ontdekking en opgraving van het urnenveld op de Hamert.

1915: Oprichting van N.V. Stoombierbrouwerij “De Vriendenkring”.

1917: De Graaf van Metternich verkoopt het Kasteel aan Professor Deursser.

1920: Grote overstromingen.

1924: Wederom grote overstromingen.

1925: Ontdekking van de Gallo-Germaanse grafheuvels nabij grenspaal 500.

1926: De grootste overstroming van de eeuw.

1940: Bezetting van Arcen door de Duitse troepen. De Tweede wereldoorlog is ook voor Arcen begonnen.

1942: De klokken van de Kerk worden op bevel van de Duitsers in beslag genomen.

1943: De Kerk van Arcen stort in.

1944: De torenspits van de Kerk wordt op 9 december eraf geschoten.

1945: De inwoners van Arcen, Lomm en Velden worden in januari geëvacueerd naar het noorden. Op 3 maart van dit jaar wordt Arcen bevrijd door het Amerikaanse leger. En in Mei kunnen de geëvacueerde Arcenaren terugkeren.

1970: De funderingen van een zwaar (en zeker 2 verdiepingen hoog) gebouw worden bij graafwerk in het Zeissenbroeck aangetroffen. Waarschijnlijk gaat het hierbij om de resten van het Alde Huys van Arssen.

1993: Nogmaals stroomt de Maas over.